Yuddha Kanda Sarga 11 – yuddhakāṇḍa ēkādaśaḥ sargaḥ
|| dvitīyamantrādhivēśaḥ ||
sa babhūva kr̥śō rājā maithilīkāmamōhitaḥ |
asammānācca suhr̥dāṁ pāpaḥ pāpēna karmaṇā || 1 ||
[* atīva kāmasampannō vaidēhīmanucintayan | *]
atītasamayē kālē tasmin vai yudhi rāvaṇaḥ |
amātyaiśca suhr̥dbhiśca prāptakālamamanyata || 2 || [mantra]
sa hēmajālavitataṁ maṇividrumabhūṣitam |
upagamya vinītāśvamārurōha mahāratham || 3 ||
tamāsthāya rathaśrēṣṭhaṁ mahāmēghasamasvanam |
prayayau rakṣasaśrēṣṭhō daśagrīvaḥ sabhāṁ prati || 4 ||
asicarmadharā yōdhāḥ sarvāyudhadharāstathā |
rākṣasā rākṣasēndrasya purataḥ sampratasthirē || 5 ||
nānāvikr̥tavēṣāśca nānābhūṣaṇabhūṣitāḥ |
pārśvataḥ pr̥ṣṭhataścainaṁ parivārya yayustataḥ || 6 ||
rathaiścātirathāḥ śīghraṁ mattaiśca varavāraṇaiḥ |
anūtpēturdaśagrīvamākrīḍadbhiśca vājibhiḥ || 7 ||
gadāparighahastāśca śaktitōmarapāṇayaḥ |
paraśvadhadharāścānyē tathā:’nyē śūlapāṇayaḥ || 8 ||
tatastūryasahasrāṇāṁ saṁ-jajñē nisvanō mahān |
tumulaḥ śaṅkhaśabdaśca sabhāṁ gacchati rāvaṇē || 9 ||
sa nēmighōṣēṇa mahān sahasā:’bhivinādayan |
rājamārgaṁ śriyā juṣṭaṁ pratipēdē mahārathaḥ || 10 ||
vimalaṁ cātapatrāṇāṁ pragr̥hītamaśōbhata |
pāṇḍaraṁ rākṣasēndrasya pūrṇastārādhipō yathā || 11 ||
hēmamañjarigarbhē ca śuddhasphaṭikavigrahē |
cāmaravyajanē cāsya rējatuḥ savyadakṣiṇē || 12 ||
tē kr̥tāñjalayaḥ sarvē rathasthaṁ pr̥thivīsthitāḥ |
rākṣasā rākṣasaśrēṣṭhaṁ śirōbhistaṁ vavandirē || 13 ||
rākṣasaiḥ stūyamānaḥ san jayāśīrbhirarindamaḥ |
āsasāda mahātējāḥ sabhāṁ suvihitāṁ śubhām || 14 ||
suvarṇarajatasthūṇāṁ viśuddhasphaṭikāntarām |
virājamānō vapuṣā rukmapaṭ-ṭōttaracchadām || 15 ||
tāṁ piśācaśataiḥ ṣaḍbhirabhiguptāṁ sadā śubhām |
pravivēśa mahātējāḥ sukr̥tāṁ viśvakarmaṇā || 16 ||
tasyāṁ tu vaiḍūryamayaṁ priyakājinasaṁvr̥tam |
mahatsōpāśrayaṁ bhējē rāvaṇaḥ paramāsanam || 17 ||
tataḥ śaśāsēśvaravaddūtām̐llaghuparākramān |
samānayata mē kṣipramihaitānrākṣasāniti || 18 ||
kr̥tyamasti mahajjātaṁ samarthyamiha nō mahat |
rākṣasāstadvacaḥ śrutvā laṅkāyāṁ paricakramuḥ || 19 ||
anugēhamavasthāya vihāraśayanēṣu ca |
udyānēṣu ca rakṣāṁsi cōdayantō hyabhītavat || 20 ||
tē rathān rucirānēkē dr̥ptānēkē pr̥thagghayān |
nāgānanyē:’dhiruruhurjagmuścaikē padātayaḥ || 21 ||
sā purī paramākīrṇā rathakuñjaravājibhiḥ |
sampatadbhirvirurucē garutmadbhirivāmbaram || 22 ||
tē vāhanānyavasthāpya yānāni vividhāni ca |
sabhāṁ padbhiḥ praviviśuḥ siṁhā giriguhāmiva || 23 ||
rājñaḥ pādau gr̥hītvā tu rājñā tē pratipūjitāḥ |
pīṭhēṣvanyē br̥sīṣvanyē bhūmau kēcidupāviśan || 24 ||
tē samētya sabhāyāṁ vai rākṣasā rājaśāsanāt |
yathārhamupatasthustē rāvaṇaṁ rākṣasādhipam || 25 ||
mantriṇaśca yathā mukhyā niścitārthēṣu paṇḍitāḥ |
amātyāśca guṇōpētāḥ sarvajñā buddhidarśanāḥ || 26 ||
samēyustatra śataśaḥ śūrāśca bahavastadā |
sabhāyāṁ hēmavarṇāyāṁ sarvārthasya sukhāya vai || 27 ||
ramyāyāṁ rākṣasēndrasya samēyustatra saṅghaśaḥ |
rākṣasā rākṣasaśrēṣṭhaṁ parivāryōpatasthirē || 28 ||
tatō mahātmā vipulaṁ suyugyaṁ
varaṁ rathaṁ hēmavicitritāṅgam |
śubhaṁ samāsthāya yayau yaśasvī
vibhīṣaṇaḥ saṁsadamagrajasya || 29 ||
sa pūrvajāyāvarajaḥ śaśaṁsa
nāmātha paścāccaraṇau vavandē |
śukaḥ prahastaśca tathaiva tēbhyō
dadau yathārhaṁ pr̥thagāsanāni || 30 ||
suvarṇanānāmaṇibhuṣaṇānāṁ
suvāsasāṁ saṁsadi rākṣasānām |
tēṣāṁ parārdhyāgarucandanānāṁ
srajaśca gandhāḥ pravavuḥ samantāt || 31 || [śca]
na cukruśurnānr̥tamāha kaści-
-tsabhāsadō nāpi jajalpuruccaiḥ |
saṁsiddhārthāḥ sarva ēvōgravīryā
bhartuḥ sarvē dadr̥śuścānanaṁ tē || 32 ||
sa rāvaṇaḥ śastrabhr̥tāṁ manasvināṁ
mahābalānāṁ samitau manasvī |
tasyāṁ sabhāyāṁ prabhayā cakāśē
madhyē vasūnāmiva vajrahastaḥ || 33 ||
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē yuddhakāṇḍē ēkādaśaḥ sargaḥ || 11 ||
